TAM-BÖLÜMLÜ HAREKETLİ PROTEZ (DAMAK) KULLANIMI

Takıp çıkartılan türdeki protezinizi; ilk defa kullanıyor veya uzun yıllardır bu tür protezleri takmakta olup, bir yenisini yaptırmış olabilirsiniz. Gerçek hangisi olursa olsun ilişikte anlatılmakta olan sıkıntıları yaşamaya şimdiden hazırlıklı olun.

-Yeni protez kullanımına alışmak sabır ve zaman isteyen bir iştir.

-Birkaç haftalık bu alışma döneminizde yeni protezleriniz bitmiş ve ağzınıza takılmış olmasına rağmen, bazı düzeltme ve uyumlamaların yapılabileceğini göz önünde bulundurun. Endişe ve paniğe kapılmayıp, oluşabilecek şikayet ve sıkıntılarınız için birkaç kez daha kliniğimize gelmenizin daha rahat bir protez için gerekli olabileceğine hazırlıklı olun.

Rahatlık

Yeni protezleri ağzınızda yabancı ve büyük hissedebilirsiniz. Dudak ve yanaklarınızda dolgunluk hissi olabilir

Uyum sağlama büyük ölçüde dil yanak ve dudakların becerikli kullanımına bağlıdır. Dil ve dudakla protezi oynatma alışkanlığı edinmeyiniz.

Protezi bir süre takmazsanız, tekrar taktığınızda alışmanız daha güç olacaktır.

Alt proteze alışmak üst protezden daha zordur.

Tükürük bezleri bu alışma döneminde normalden daha fazla çalışabilir.

 TEDAVİ SONRASINDA DİKKAT ETİLMESİ GEREKENLER

Beslenme:

  • Protezlerle iyi çiğneyebilmek için en az 6-8 haftaya gerek vardır.
  • Çiğnemeye ufak parçalar ve yumuşak gıdalarla başlayınız.
  • Çiğneme çenenin 2 tarafı ile aynı anda yapılabilirse protezlerin oynama eğilimi azalır.
  • İlk 2-3 HAFTA içinde sert gıdalar  Muhallebi , sütlaç, yumuşak meyve ve etler , iyi pişmiş sebzeler  ve  yumuşatılmış ekmek tercih  ediniz.
  • Gıdaları elinizle küçük parçalar halinde  koparıp  ufak  bir parça  sağ tarafa  ufak bir parçada sol tarafa aynı anda arka dişlerin arasına  Ağzınızı  çok fazla açmadan mümkünse kapalı olarak  menteşe hareketi  yaparak  öğütmeye  çalışınız ve arka dişlerle yemeye çalışınız. İlk aydan sonra elinizin görevini diliniz üslenecek ve gıdaları sağ ve sol taraf arasında getirip götürecek protez arasına yerleştirecektir. İlk zamanlar su içerken protez yerinden  oynayabilir bu durum zamanla düzelecektir.
  • Yiyecekleri ön dişlerle ısırmayınız bu protezin oynamasına neden olur. Isırırken yiyecekleri arka dişlerin arasına yerleştiriniz.

Protez Bakımı:

  • Protezler günde en az 2 kere fırçalanıp, sıvı sabun ile temizlenmeli ve iyice yıkanıp sonra takılmalıdır.
  • Haftada 1-2 kez eczanelerde satılan protez temizleme tabletleri bir bardak suda eritilerek protez 5 dakika bu suyun içerisinde bekletilir, sonra bol su ile yıkanır ve fırçalanır.
  • İkinci alternatif kendi solüsyonunuzu kendinizin hazırlamasıdır. Bir bardak suya 10 da 1 oranında çamaşır suyu ve 2 damla Calgon ekleyerek bu suda 5 dakika bekletmeniz sonra bol suyla fırçalamanız da oldukça işe yarayacaktır.
  • Protezlerinizi Ağızda değilken su dolu bir kap içinde muhafaza ediniz. Böylece kuruyarak boyut değişikliğine uğramayacaklardır.

Kancalı Dişlerin Temizliği:

Protezin yanı sıra kendi dişlerinizin, özellikle üzerine kanca gelen dişlerin temizliğine dikkat gösterilmelidir. Çünkü bu dişler protezin tutunması ve taşınmasında önemli rol oynamaktadır.

Protezlerin temizliğinde; öncelikle kancaların dişe gelen yüzeyleri iyice fırçalanmalı, metal yüzeylerin eski parlaklığı kontrol edilmelidir. Yeterince temiz olmayan protez, dişlerde çürüklere, diş etlerinde iltihaplara neden olabilir.

Protezler ağızdan çıkarıldığında, metal yapıda deformasyon olmamasına dikkat edilmeli, cep veya çantada taşınmamalıdır.

Doku Sağlığı:

İdealde protezler, destek dokuların dinlenmesi için günde en az 2-3 saat çıkarılmalıdır. Çıkardıktan sonra damaklarınıza iyice yıkanmış ellerinizle masaj yapmak dokuların sağlığı acısından faydalıdır. Hiç çıkarılmadığı takdirde bu dokuların erime miktarı artacaktır.

Yapıştırıcı Kullanımı:

ilk donem proteze daha kolay alışmak için yapıştırıcı kullanabilirsiniz. Çinko içermeyen ürünleri tercih ediniz (corega jel ) protezin içini iyice kuruladıktan sonra , protezin 3 noktasına mercimek büyüklüğünde jel koyunuz. Büyük azıların olduğu sağ ve sola birer parça, önde kesici dişlerin olduğu kısma bir parça koyunuz. Bu şekilde ağıza taktıktan sonra 5 dakika bir şey yiyip içmeyiniz. Günde 2 defadan fazla bu işlemi yapmayın ve mutlaka her seferinde protezin içini ve damaklarınızı ılık suyla fırçalayarak temizleyin.

Hekim Kontrolü:

Kontrol muayenesi için en az yılda 1 kere kliniğe gelmelisiniz

YAŞANABİLECEK SORUNLAR

Konuşma:

İlk günlerde konuşma bozukluğu, pratik yaparak birkaç haftada geçer. Ayna karşısında yüksek sesle okuma çalışmaları yaparak bu süreyi kısaltabilirsiniz.

Bulantı:

2-3 gün işaret parmağınızla üst damağınızın arkada küçük dilinizle birleştiği bölüme her gün birkaç defa masaj yapınız.

Daha sonraki üç gün üzerine çok az diş macunu sürülmüş yumuşak bir diş fırçasıyla aynı masajı yapınız. Bu seanslardan sonra protezinizi takarken ilk 1-2 gün dilinizin ucunu yemek tuzuna değdirip protezinizi öyle takınız. Hiç geçmeyeceğini zannettiğiniz bulantı hissinin oldukça azaldığını hayretle göreceksiniz.

Protezin ağrıya yol açması, yara yapması:

Protezler yeni takıldığında ağzın bazı yerlerini acıtarak yara yapabilir. Protezleri kendiniz düzeltmeye kalkışmayınız. İlk 24-48 saat içinde kliniğe kontrole gelmelisiniz. İlk gece protezler çıkarılmadan yatılmalı yada randevuya gelmeden önce en az 8 saat takılmış olmalıdır. Ancak bu şekilde vuran yerler teşhis edilebilir. Protezleriniz vuruyor diye varsa eski protezlerinizi kesinlikle takmayınız. Acıtan yerler alındıktan sonra bazı ilave düzeltmeler daha sonra gerekebilir

Protezin tutuculuğunun azalması

Protezlerin sabitliği ve rahatlığı, protez içi ile protezin oturduğu doku arasındaki uyumla doğru orantılıdır. Protezin ağza takılmasından bir müddet sonra oturması, dolayısıyla tutuculuğu artacaktır. Ancak bir süre kullanıldıktan sonra oluşacak kemik erimeleri ile protezler yeniden boşalabilir. Bu takdirde ’Besleme’ denilen bir işlemle protezlerin içinin doldurulup yeniden tutuculuğu arttırılabilir.